„Hipoalergiczny pies” lub „hipoalergiczny kot” – fakt czy mit?

Wiele osób uczulonych na zwierzęta chciałoby mieć psa lub kota, który nie powodowałby objawów alergii. W ofertach hodowców często można znaleźć określenia takie jak „rasa hipoalergiczna”, „pies dla alergika” czy „kot antyalergiczny”.

Nie oznacza to jednak, że każdy alergik będzie reagował w taki sam sposób na każde zwierzę. Poszczególne psy i koty mogą różnić się ilością produkowanych i uwalnianych alergenów, a znaczenie ma również rodzaj uczulenia konkretnej osoby.

To nie sierść jest głównym alergenem

Często mówi się, że alergię wywołuje „sierść psa lub kota”. Jest to jednak pewne uproszczenie.

Sierść może natomiast stanowić nośnik alergenów i ułatwiać ich rozprzestrzenianie się w środowisku.

Alergeny mogą znajdować się nie tylko bezpośrednio na zwierzęciu. Występują również w kurzu domowym, na meblach, ubraniach, dywanach czy w powietrzu. Mogą być także przenoszone do miejsc, w których zwierzę nigdy nie przebywało.

Alergia na kota – najważniejszy alergen Fel d 1

W przypadku kotów najważniejszym alergenem jest Fel d 1.

Jest to białko produkowane przede wszystkim przez gruczoły łojowe i ślinowe. Kot podczas pielęgnacji przenosi je na swoją sierść, a następnie alergeny są uwalniane do środowiska wraz z łuskami naskórka i cząstkami sierści.

Istnieją również różnice związane m.in. z płcią i osobniczą produkcją alergenu. Oznacza to, że nie można wskazać rasy kota, która byłaby całkowicie bezpieczna dla osoby uczulonej na kota.

A co z kotami reklamowanymi jako „hipoalergiczne”?

Niektóre rasy są reklamowane jako mniej alergizujące. Pojedyncze badania wykazały, że niektóre koty określane w ten sposób mogą mieć niższą zawartość Fel d 1 na sierści.

Badania te obejmowały jednak niewielką liczbę zwierząt i nie pozwalają uznać określonej rasy za rzeczywiście hipoalergiczną.

Alergia na psa – nie tylko Can f 1

W przypadku psów sytuacja jest jeszcze bardziej złożona.

Jednym z najważniejszych alergenów psa jest Can f 1, należący do rodziny lipokalin. Występuje przede wszystkim w ślinie i może być następnie przenoszony na sierść podczas pielęgnacji zwierzęcia.

Różne osoby uczulone na psa mogą reagować na różne komponenty alergenowe. Ma to bardzo ważne znaczenie praktyczne.

Czy pudel, maltańczyk albo labradoodle są bezpieczne dla alergika?

To jedne z ras najczęściej określanych jako „hipoalergiczne”.

Problem polega na tym, że badania naukowe nie potwierdzają istnienia ras psów, które można uznać za hipoalergiczne.

Co więcej, w badaniu obejmującym m.in. labradoodle, pudle, hiszpańskie psy dowodne i airedale teriery stwierdzono, że poziom Can f 1 w sierści psów określanych jako hipoalergiczne nie był niższy niż u psów kontrolnych.

Różnice pomiędzy poszczególnymi psami były natomiast bardzo duże.

Dlaczego jeden pies może uczulać bardziej niż drugi?

Produkcja alergenów nie jest identyczna u wszystkich zwierząt.

Badania wykazują znaczną zmienność poziomu Can f 1 zarówno pomiędzy rasami, jak i – co szczególnie istotne – pomiędzy poszczególnymi psami.

Dlatego „rasa hipoalergiczna” nie jest wiarygodnym kryterium wyboru zwierzęcia dla osoby uczulonej.

Czy pies bez sierści lub kot bez sierści jest bezpieczny?

Brak sierści nie oznacza braku alergenów.

Alergeny psa i kota nie są bowiem wyłącznie składnikami sierści. Mogą znajdować się m.in. w ślinie, naskórku i innych wydzielinach.

Dlatego nawet zwierzęta pozbawione sierści mogą powodować objawy alergii.

Czy alergik może mieć psa lub kota?

To zależy przede wszystkim od nasilenia alergii, rodzaju uczulenia i objawów występujących po kontakcie ze zwierzęciem.

Dlatego przed podjęciem decyzji o zakupie lub adopcji zwierzęcia warto przeprowadzić diagnostykę alergologiczną.

W diagnostyce można wykorzystać zarówno klasyczne testy skórne lub oznaczenie swoistych IgE, jak również – w wybranych sytuacjach – diagnostykę molekularną (komponentową).

Pozwala ona określić, na które konkretne alergeny pacjent jest uczulony.

Czy można sprawdzić reakcję na konkretnego psa lub kota?

Takie podejście może być bardziej praktyczne niż kierowanie się nazwą rasy.

Osoba uczulona może bowiem reagować na jedno zwierzę silniej niż na inne. Nie oznacza to jednak, że krótki kontakt ze zwierzęciem gwarantuje bezpieczeństwo po jego zamieszkaniu w domu.

W przypadku osób z istotną alergią, szczególnie gdy występują objawy ze strony dolnych dróg oddechowych, decyzję o posiadaniu zwierzęcia warto omówić z alergologiem.

Co zrobić, jeśli już mamy psa lub kota?

Rozpoznanie alergii na zwierzę nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego rozstania się z pupilem. Postępowanie powinno być indywidualne i zależy od nasilenia objawów oraz chorób współistniejących.

W przypadku nasilonych objawów lekarz może zastosować leczenie farmakologiczne, a u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów rozważyć alergenową immunoterapię swoistą (odczulanie).